باده عشق

نخستين  باده  کاندر جام  کردند         ز چشم مست  ساقی  وام  کردند

چو با خود يافتند اهل طرب را           شراب بیخودی در  جام   کردند

لب ميگون  جانان  جام  در داد          شراب   عاشقانش   نام    کردند

ز بهر  صيد   دلهای    جهانی           کمند  زلف  خوبان   دام   کردند

به گيتی هر کجا درد دلی  بود           بهم  کردند  و عشقش  نام  کردند

سر  زلف  بتان  آرام   نگرفت          ز بس دلها   که  بی آرام   کردند

به مجلس نيک و بد را جای دادند       به جامی کار خاص و عام  کردند

به غمزه صد سخن با جان بگفتند        به دل ز ابرو دو صد پيغام  کردند

جمال خويشتن  را  جلوه   دادند         به يک جلوه دو عالم را رام کردند

دلی را تا  بدست  آرند   هر دم          سر زلفين  خود  را   دام    کردند

نهان با محرمی  رازی   بگفتند          جهانی  را  از  آن   اعلام   کردند

چو خود کردند راز خويشتن فاش       عراقی  را   چرا  بد   نام    کردند

از بزرگان تصوف و شعر ايران   شيخ فخرالدين عراقی

نوای عاشقی

تو دوری از برم دل در برم نيست       هوای ديگری اندر سرم نيست

به جان  دلبرم   کز  هر  دو  عالم        تمنای  دگر جز  دلبرم  نيست

غم  عشقت   بيابان   پرورم  کرد         هوای  بخت  بی  بال  و پرم  کرد

به من گفتی صبوری کن صبوری         صبوری طرفه خاکی بر سرم کرد

دلم  بی  وصل تو  شادی  مبيناد            به غير از محنت آزادی  مبيناد   

خراب  آباد  دل   بی   مقدم  تو            الهی    هرگز    آبادی    مبيناد

يکی   درد  و   يکی    درمان    پسندد         يکی وصل و يکی هجران پسندد

من از در مان و درد و وصل و هجران        پسندم   آنچه  را   جانان   پسندد

دل عاشق  به  پيغامی  بسازه              خمار آلوده با جامی بسازه

مرا کيفيت چشم تو کافيست              قناعت گر به بادامی بسازه

الهی  سوز  عشقم   بيشتر  کن              دل ريشم ز دردش ريشتر کن

ازاين غم گر دمی فارغ نشينم              بجانم  صد  هزاران  نيشتر کن 

از دو بيتی های   سوخته شعله عشق   بابا طاهر عريان

عاشق نشوی...

عاشق نشوی اگر توانی               تا در غم  عاشقی  نمانی

اين عشق به اختيار نبود             دانم  که  همين قد ر بدانی

هرگز نبری تو نام عاشق           تا  دفتر  عشق  بر نخوانی

آب رخ عاشقان نريزی             تا  آب ز چشم خود  نرانی

معشوقه وفای کس نجويد          هر چند ز ديده خون چکانی

اينست نصيحت  سنايی              عاشق   نشوی  اگر  توانی

اينست سخن که گفته آمد            گر نيست درست برمخوانی

سروده  شاعر و عارف  نامدار  حکيم سنايی

گلستان

يکی از بزرگترين و ارزشمندترين متون نثر و شاهکار ادبيات فارسی

 گلستان اثر استاد سخن حضرت سعدی عليه الرحمه است

دکتر غلامحسين يوسفی درباره اين کتاب می فرمايند:

گلستان از نوع کتاب های اخلاقی صرف نيست

بلکه نمايشی است حقيقی و گرم و زنده از دنيا و شگفتی های آن

در گلستان انسان با دنيايی سر و کار دارد محسوس  و واقعی

نه فقط با عالم نگارين و خیال آميز برخی اخلاق نويسان که غا لبا

لمس نشدنی است و دوراز دسترس...

گلستان هشت باب زيبا و متنوع  در برگيرنده حکايات و حالت مختلفی دارد

 دو حکايت از شيرين ترين این باب ها يعنی باب عشق و جوانی نقل  می کنم:

پارسای گرفتار محبت

پارسايی را ديدم به محبت شخصی گرفتار نه طاقت صبر و نه يارای گفتار.

چندان که ملامت ديدی و غرامت کشيدی  ترک نگفتی و گفت:

کوته نکنم ز دامنت دست             ور خود بزنی به تيغ تيزم

بعد از تو ملاذ و ملجای نيست      هم در تو گريزم ار گريزم

باری ملامتش کردم که عقل نفيست را چه رسيد که نفس خسيس غالب آمد؟ گفت:

هر کجا سلطان عشق آمد نماند             قوت بازوی تقوی را محل

پاکدامن چون  زيد  بيچاره ای             اوفتاده  تا گريبان در وحل؟

حکايت عشق و ايثار در غرقاب

جوانی  پاکباز   پاک رو  بود              که با پاکيزه رويی در کرو بود

چنين خواندم که در دريای اعظم             به  گردابی  در افتادند  با هم

چو ملاح آمدش تا دست گيرد               مبادا  کاندران  حالت    بميرد         

همی گفت ازميان موج و تشوير           مرا بگذار و دست  يار من  گير

در اين گفتن جهان بر وی برآشفت   شنيدندش که جان می داد و می گفت

حديث عشق از آن بطال منيوش         که در سختی کند  ياری  فراموش

چنين  کردند  ياران  زندگانی               ز  کار افتاده   بشنو  تا   بدانی

که سعدی را ه و رسم عشقبازی          چنان  داند  که  در  بغداد  تازی

دلارامی که داری دل در او بند          دگر  چشم  از همه عالم  فرو بند

اگر مجنون ليلی  زنده  گشتی            حديث  عشق  ازين  دفتر  نبشتی

منطق الطير

مثنوی گرانقدر منطق الطير اثر شيخ فريدالدين عطار نيشابوری

يکی از بهترين و زيباترين آثار منظوم عرفانی ادب فارسی است

مضمون آن ماجرای سفر سی مرغ است برای يافتن سيمرغ

و تمثيلی است از مراحل استکمالی نفس و گذشت از مقامات معنوی

و حل مشکلات و دفع خطرات  تا رسيدن به حقيقت و معرفت الهی

عطار درين راه به هفت وادی اشاره می کند که تا کوه قاف بايد از آنها گذشت:

طلب ـ عشق ـ معرفت ـ استغنا ـ توحيد ـ حيرت ـ فقر و فنا

وی  وادی عشق را پس از طلب چنين توصيف می کند:

بعد ازين وادی  عشق آيد  پديد       غرق آتش شد کسی کانجا رسيد

عاشق آن باشد که چون آتش بود      گرم رو سوزنده و سرکش بود 

لحظه ای نه کافری داند نه دين       ذره ای نه شک شناسد  نه يقين

هر چه دارد پاک در بازد به نقد     در وصال دوست سربازد به نقد  

ماهی از دريا چو در صحرا فتد      می طپد  تا  بو که  در دريا فتد

عقل در سودای عشق استاد نيست    عشق  کار عقل مادر زاد نيست

گر ترا  آن چشم  غيبی  باز  شد      با تو ذرات  جهان  همراز  شد

ور به چشم  عقل  بگشايی  نظر      عشق را هرگز  نبينی  پا و سر

مرد  کار افتاده  بايد  عشق  را       مردم   آزاده   بايد   عشق   را 

زنده دل بايد درين ره صد هزار      تا کند در هر نفس صد جان نثار

اسرار عشق

دربيشتر متون عرفانی فارسی از عشق با چنين رنگ و بويی سخن می گويند 

عشقی که بهانه آفرينش انسان و مايه پالايش جان و آرايش روح اوست

عشقی که ناديده گرفتنش به معنی فراموشی تمام خوبی ها و زيبايی های دنياست

می خواهم از کلام آسمانی خواجه حافظ شيراز بگويم که

سکوت کند زبانی چون من در برابر شيرين زبانی چون او شرط عقل وادبست

با مدعی مگوييد  اسرار عشق و مستی         

تا بی خبر بميرد  در درد  خود پرستی

عاشق شو ار نه روزی کار جهان سرآيد  

ناخوانده  نقش  مقصود از کارگاه هستی

سلطان من خدا را زلفت شکست ما را       

تا کی  کند  سياهی  چندين دراز دستی

در گوشه سلامت مستور چون توان بود       

تا نرگس تو با ما  گويد  رموز  مستی

آن روز ديده بودم اين فتنه ها که برخاست 

کز سرکشی  زمانی  با ما   نمی نشستی

عشقت به دست طوفان خواهد سپرد حافظ

چون برق ازين کشاکش پنداشتی که جستی

شرحی بر عشق

می خواهم در مورد يکی از آن ابيات با هم صحبت کنيم

ابتدا قسمتی از شرح استاد فروزانفر را در مورد اين بيت می نويسم:

عاشقی گرزين سر و گرزان سرست   عاقبت ما را بدان سر رهبرست

چنان می فرمايند: ممکن است مقصود آن باشد که عشق خواه حقيقی و خواه

 مجازی سرانجام آدمی را بسوی کمال می کشاند زيرا خاصيت عشق آنست که 

جميع آرزوها و آمال انسانی را به يک منظور تبديل می کند و يک چيز يا

يک شخص را قبله دل می سازد وآيين دوقبلگی و شرک را از بن برمی افکند

واين خود نوعی از توحيد و يکتا پرستی است پس عشق چه بر صورت و چه 

بر معنی کيميای  تبديل  کثرت به وحدت و آتشی است که بنياد دويی و اشراک

 را يکباره می سوزد و آنگاه اين حالت عاشق را ازهواپرستی و کام جويی

رهايی می بخشد و کمال نفسانی از جهت اخلاق و اوصاف نيز حاصل می شود

که غايت خداپرستی نيز هست و اگر به چشم حقيقت بنگريم  پرستش معشوق با

 چنين آثاری عين خداپرستی است برای آنکه مقصود اصلی از تمام اعمال و

رياضات حصول کمال است و اين کمال از هر طريق که حاصل شود 

 بی گمان راه حقيقت است و مطلوب ظهور اوست.

عاشقی

سخن از عشق را بايد با کلام خداوند عاشقی حضرت مولانا متبرک کرد:

عاشقی  پيداست از زاری  دل           نيست بيماری  چو  بيماری  دل

علت عاشق ز علت ها جداست         عشق اصطرلاب اسرار  خداست

عاشقی گرزين سرو گرزان سرست    عاقبت  ما را بدان سر رهبرست

هرچه گويم عشق را شرح و بيان     چون به عشق آيم خجل باشم از آن

گرچه تفسير زبان روشن ترست       ليک عشق بی زبان روشن ترست

چون قلم اندر نوشتن می شتافت     چون به عشق آمد قلم برخود شکافت

آمدم تا...

آمدم تا با هم سخن بگوييم

آمدم تا سنگ صبورهم باشيم

آمدم تا پای درددل يکديگر بنشینيم

تا تنهايی تلخ را به لحظات شيرين تبديل کنيم

تا ديگر سنگينی دردی ما را از پای در نياورد 

تابا دلهايی مهربان درمواقع ترس و ترديد يارهم باشيم

من می خواهم از عشق درمانی بگويم

من می خواهم عشق را اين مرهم سحرآميز را

به تمام قلب های پاک و شايد شکسته شما هديه کنم

و در برپايی اين جشن آسمانی دستان شما را به گرمی می فشارم

زندگيتان باغی باد سرسبز از چشمه های عشق و گل های شادی

به نام دوست

 سلام و سپاسم برتو...خوش آمدی

خدای خوبم بر روی چشمانم قدم بگذار

می خواهم با نام و يادت دوباره آغاز کنم

می خواهم اين بار بهاری ديگر باشم

بهاری که تو دوستش داری

بهاری که شکفتن و باليدن را باور دارد

وآرزو می کند ديگران نيز بهار را باور کنند...